Dylemat wlasny: " Żona Dyrektora"

Opis dylematu

 Jesteś psychoterapeutą z wieloletnim stażem pracy w nurcie behawioralno - poznawczym zajmującym się  od 4 m-cy 33 letnią klientką Sarą. Kobieta nie pracuje zawodowo, zajmuje się wychowaniem 2 dzieci  i prowadzeniem domu. Jej mąż jest Dyrektorem Narodowego Banku Polskiego. Małżonkowie wiodą życie na bardzo wysokim poziomie. Można powiedzieć by, że jest idylla gdyby nie autystyczny ukochany syn Mikołaj. Sara jest bardzo szczęśliwą i lojalną mężatką. Bardzo kocha i ceni swego męża, który jest starszy od Sary 14 lat. Sara miała ciężkie dzieciństwo, wychowywała się w domu dziecka. Powodem jej zgłoszenia się na terapię są lęki oraz zespół obsesyjno-kompulsywny Sary. Już wcześniej u Sary zdiagnozowano nerwicę natręctw, która objawia się tym, że nieustanie kontroluje i sprawdza stan swojego konta, zawartość portfela i liczy pieniądze gdyż boi się nie będzie miała środków do życia. Wciąż wraca myślami do czasów kiedy żyła w sierocińcu i często była głodna. Terapia bardzo dobrze działa na Sarę, już nie musi zażywać antydepresantów oraz natręctwa ustępują. Sara sama o sobie mówi, że od kiedy poddała się terapii jej życie się zmieniło na lepsze. Ma więcej siły, energii w opiece nad Mikołajem oraz córką Anią. A co najważniejsze w końcu uwalnia się od demonów z przeszłości. A o swoim terapeucie mówi, ze pan Jakub jest najlepszym specjalistą na świecie i ma do niego pełne zaufanie. Na terapii były stosowane techniki aby zmniejszyć lęk i napięcie Sary oraz aby pokonać destruktywne zachowania. Celem terapii była zmiana sposobu myślenia oraz strategii zachowania klientki.

 W trakcie kolejnej sesji Sara przychodzi zdenerwowana, trzęsą się jej ręce,  powiedziała, że lęki wróciły. Terapeuta dopytuje co się stało. Sara nie chce mówić. Zdawkowo odpowiada i zmienia temat. Mówi, że Mikołajowi w jego autyźmie służy terapia behawioralna.  Kolejne zdania wypowiadane przez Sarę nie wiele wnoszą. Gdy zostało ostatnie 5 minut sesji w zaczyna płakać i mówi jednym zdaniem: "Usłyszałam kolejną rozmowę mojego męża Sebastiana. Już teraz na pewno wiem, że chodzi o kolejne defraudacje i wyłudzenia dużych pieniędzy ze Skarbu Państwa. Planuje kolejne wyłudzenie pieniędzy z Narodowego Banku Polskiego. A ja się tak boję, że ja i moje dzieci zostaniemy bez środków do życia." Sara milknie. Po czym po chwili dodaje: "Dziś moja sesja dobiega końca. Za tydzień tu wrócę." Terapeuta był zdumiony zachowaniem swojej klientki, już od 2 -wóch miesięcy nie widział jej tak zdenerwowanej i przestraszonej. Od tego momentu terapeuta zmaga się z myślami, co czynić. Wie, że klientka ma nerwicę natręctw oraz lęki. Ujawnienie faktu co robi mąż klientki nie przyczyni się do poprawy jej zdrowia. Zastanawia się czy zawiadomienie władz to jego obowiązek?

Strony dylematu i ich interesy:

  Klientka Sara - chce dalszej terapii aby już nie musiała zażywać antydepresantów, aby tym samym mogła  uwolnić się od lęków i natręctw; bardzo kocha swojego męża, który opiekuje się nią i dziećmi oraz zapewnia godziwe życie, nie takie jak w sierocińcu

  Psychoterapeuta Jakub - nie chce złamać tajemnicy zawodowej, ani stracić zaufania klientki do siebie, jak i nadszarpnięcia opinii swojego gabinetu, w którym  pracuje; jest świadomy, że Sara bardzo mu ufa, a wyjawienie o  nielegalnych interesach jej męża pogorszyłoby jej stan zdrowia. Ujawnienie tajemnicy być może wielkiej afery bankowej może wpłynąć na jego własne bezpieczeństwo. Ponadto, jak każdy obywatel ma prawo żyć w uczciwym kraju, mąż klientki jest osobą zaufania publicznego, a okazało się, że kradnie duże sumy pieniędzy z Banku.

 

Na czym polega dylemat?

Co psychoterapeuta może zrobić z informacjami uzyskami od swojego klienta w czasie sesji terapeutycznej? Tym bardziej, że dotyczą one osoby trzeciej. Czy może je ujawnić przed organami scigania, jeśli uzna, że zachowanie tej osoby zagraża bezpieczeństwo innych ludzi? Czy psychoterapeuta jest zobowiązany do zachowania tajemnicy zawodowej, gdyż dowiedział się tego przypadkowo w toku terapii innej osoby? Czy może w toku terapii poszukiwać takich informacji, choć dotyczą osoby trzeciej i w sposb oczywisty wychodzi poza pierwotny kontrakt? Największym tutaj dylematem wydaje się, że klientka tak zaufała swojemu terapeucie. Tyle tygodni ciężko pracowali, aby Sara mogła poczuć się bezpiecznie. Terapia przyniosła znaczną poprawę Sarze, lęki i natręctwa zaczęły ustępować; złamanie zasady poufności może skutkowac przerwaniem terapii. Gdyby zdecydował się ujawnić tajemnicę, którą powierzyła mu klientka to wpłynie na nią samą i jej rodzinę. Mąż jest jedynym żywicielem rodziny, utrzymuje żonę, córkę i autystycznego syna.

 

Czyje dobro może być zagrożone?

Klientki Sary - Sara bardzo zaufała swojemu terapeucie, włożyła dużo wysiłku w terapię, która przyniosła dobre skutki: lęki i zaburzenia obsesyjno - kompulsywne ustępują, jak również dzięki terapii mogła odstawić antydepresanty,

Rodzina klientki - jedyną osobą, która pracuje w tej rodzinie jest mąż klientki Sebastian, którego praca pozwala żyć na dobrym poziomie, dzięki jego dochodom Sara może uczestniczyć w terapii oraz ich autystyczny syn Mikołaj ma zapewnioną  terapię behawioralną,

Psychoterapeuty - terapeuta stoi przed dylematem ujawnienia tajemnicy zawodowej. Jest świadomy, że stan zdrowia jego klientki może znacznie ulec pogorszeniu. Ponad to gdyby zdecydował się powiadomić władze być może  bezpieczeństwo jego samego może być zagrożone, gdyż w grę wchodzą duże pieniądze.

 

Kontekst prawny i kodeksowy

Kodeks zasad etycznych psychoterapeuty

ZASADA 4. POUFNOŚĆ 

Zasada generalna: Psychoterapeuta jest zobowiązany w pierwszym rzędzie szanować poufność informacji otrzymanych od klientów w trakcie pracy psychoterapeutycznej. Ujawnia takie informacje wyłącznie za zgodą klienta (lub jego upoważnionego reprezentanta). Wyjątek stanowią takie nadzwyczajne sytuacje, w których nieujawnienie informacji wiązałoby się z wyraźnym niebezpieczeństwem dla klienta lub dla innych, bądź takie, które regulują inne zasady, np. normy prawne. Zgody na ujawnienie informacji w normalnym trybie osoba zainteresowana powinna udzielić na piśmie.

Kodeks Etyczno - Zawodowy Psychologa PTP

Pkt. 21. Psychologa obowiązuje przestrzeganie tajemnicy zawodowej. Ujawnienie wiadomości objętych tajemnicą zawodową może nastąpić jedynie wtedy, gdy poważnie zagrożone jest bezpieczeństwo klienta lub innych osób. Jeśli jest to możliwe, decyzję w tej sprawie należy dokładnie omówić z doświadczonym i bezstronnym kolegą.

Uwaga: terapeuta może mieć trudności z oceną czy zagrożenie jest poważne. Jak powinien się w tej sytuacji zachować?

Kodeks etyczny PSPITPP

3 Tajemnica zawodowa

1. Psychoterapeuta nie ma prawa bez zgody klienta ujawnić samego faktu, że pozostaje on w psychoterapii, ani udzielać informacji uzyskanych w trakcie psychoterapii osobom trzecim z wyjątkiem superwizji zachowując anonimowość klienta, jeśli to możliwe.

Uwaga: j/w

 Kodeks postępowania Karnego

Art. 304 § 1.Każdy dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Przepis art. 191 § 3 stosuje się odpowiednio.

 

Możliwe rozwiązania dylematu

1. Psychoterapeuta, jest zdania, że nie wolno mu naruszyć zasady tajemnicy zawodowej oraz zaufania klientki i nie podejmuje żadnych kroków;

2. Psychoterapeuta, uznaje informacje uzyskane od klientki za prawdziwe, ale nie ma żadnych dowodów, ani szczegółowych informacji aby mógł zgłosić sprawę na Policję o wyłudzeniu bądź defraudacji pieniędzy ze Skarbu Państwa;

3.Psychoterapeuta na tym etapie postanawia poczekać na kolejną sesję aby porozmawiać z klientką o tym co wyznała na ostatnim spotkaniu i zapytać się jak ona ocenia zachowanie i postępowanie męża, czy jest świadoma, że to jest oszustwo. Konsultuje się ze swoim zaufanym przyjacielem psychoterapeutą co należy zrobić bądź czego nie robić.

 

Co należy wziąć pod uwagę podejmując decyzję?

- dobro klientki, jej zaufanie do terapeuty oraz postępy jakie przyniosła psychoterapia  dla Sary

- uzyskaną informację w czasie sesji terapeutycznej, która dotyczy osoby trzeciej, ale może stanowić niebezpieczeństwo obywateli państwa

- ewentualny rozpad małżeństwa pacjentki, znaczne pogorszenie sytuacji materialnej Sary, jej dzieci oraz zaprzestanie terapii

- ujawnienie informacji uzyskanej w czasie sesji terapeutycznych, które dotyczą osób trzecich a nie samej klientki, które to mogą negatywnie wpłynąć na reputację terapeuty i zaufanie do specjalisty.

 

Zapraszam do dyskusji,

Julia Rzadkowolska

Dylemat wlasny: "Kłopotliwa umowa"

 Opis dylematu 

Jesteś terapeutą/terapeutką z wieloletnim stażem. Od ponad pół roku jest u Ciebie w terapii klient, z którym nawiązałeś/-aś już relację terapeutyczną, pracujecie wspólnie nad problemem, z którym się u Ciebie pojawił. Parokrotnie wspominał on wcześniej o swojej pracy zawodowej, nigdy nie był to jednak główny wątek rozmów podczas terapii, ten obszar życia nie jest dla klienta problemowym. Mężczyzna piastuje jedno z ważniejszych stanowisk w firmie Z, która działa na rynku od wielu lat, ma dobrą renomę oraz posiada spory kapitał. Generalnie niektóre zachowania klienta związane z pracą nie wydawały Ci się zbyt poprawne moralnie, nie było jednak nigdy w trakcie terapii okazji, aby poruszyć ten wątek. Pewnego razu klient opowiada o firmie X, która wydaje Ci się dziwnie znajoma. Firma ta ma zawiązać z firmą klienta intratną umowę, jednakże mężczyzna chce zataić kilka faktów przed pracownikami firmy X, zanim przez strony podpisane zostaną odpowiednie dokumenty. Twój klient jest odpowiedzialny za kontakty biznesowe z firmą X oraz za ustalanie warunków tejże umowy. Jeśli zatajone przez niego fakty wyjdą na jaw po podpisaniu transakcji przez obie spółki, a jest to dość prawdopodobne, mogłyby naruszyć dobre imię firmy X, a nawet doprowadzić ją do bankructwa. Zaczynasz kojarzyć coraz więcej faktów i okazuje się, że firmą X jest spółka, w której pracuje Twój małżonek/małżonka. Ostatnio od swojej drugiej połówki słyszałeś/-aś, że jej/jego zakład pracy funkcjonuje coraz gorzej, niewykluczone też, że wkrótce z tego powodu nastąpi redukcja etatów. Co w tej sytuacji robisz?

 Strony dylematu i ich oczekiwania:
 - klient - oczekuje utrzymania w tajemnicy informacji przekazanej psychologowi podczas sesji terapeutycznej
 - terapeuta - zastanawia się nad złamaniem nakazu poufności, bo
 nie chciałby, żeby firma jego współmałżonka została oszukana (niewykluczone, że w efekcie oszustwa partner straciłby pracę); ponadto psycholog nie czuje się komfortowo pracując z kimś, kto postępuje w sposób nieuczciwy

 Dlaczego jest to dylemat?
 Opisana kwestia stanowi dylemat, ponieważ terapeuta stoi przed wyborem dotyczącym lojalności- z jednej strony w stosunku do współmałżonka i jego firmy, z drugiej strony wobec pacjenta, który przekazuje mu wszystkie informacje w dobrej wierze i pokładając w nim zaufanie.

 Czyje dobro jest teraz naruszone?
 Terapeuty - stoi on przed dylematem dotyczącym tego, co ma zrobić w danej sytuacji; sytuacja jest dla niego stresująca, ponieważ ma wrażenie, że nie ma z niej wyjścia, które byłoby jednoznacznie dobre i etyczne

 Czyje i jakie dobro jest będzie zagrożone?
 Klienta - może on poczuć, że nie ma on pewności i przekonania w stosunku do terapeuty, który wykorzystuje informacje przekazane mu w atmosferze pełnego zaufania do celów prywatnych bądź też próbuje uczyć go, jakie zachowania są moralne, a jakie nie, tym bardziej, że psycholog wcześniej nie zwracał na to uwagi.
 Małżonka/małżonki terapeuty - jeśli terapeuta nie przekaże swojemu partnerowi informacji pozyskanych podczas terapii, współmałżonek może nie uratować firmy przed podjęciem złej decyzji, co w efekcie może skutkować jego utratą pracy.
 Terapeuty - może mieć on wyrzuty sumienia dotyczące decyzji, którą podjął, jeśli po fakcie stwierdzi, że była ona niewłaściwa, a jej konsekwencje są inne, niż się spodziewał. Jeśli współmałżonek zostanie zwolniony, zagrożony może być także stan budżetu domowego oraz pogorszyć się może małżeńska relacja psychologa i jego partnera.

 Kontekst kodeksowy
 Kodeks Zasad Etycznych Psychoterapeuty  [Komisja Etyki Sekcji Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychologicznego; Warszawa, 26 kwietnia 2007 r.]
 Zasada 1.a: Jako praktyk psychoterapeuta zdaje sobie sprawę z ciążącej na nim odpowiedzialności i ze swojego potencjalnego wpływu na życie innych ludzi. W sytuacjach nacisku, związanych z kontaktami osobistymi, towarzyskimi, instytucjonalnymi, środowiskowymi lub presją polityczną i finansową, które mogłoby prowadzić do nadużycia jego wpływu, zachowuje szczególną ostrożność. Unika takiego rodzaju relacji, które mogłyby ograniczyć jego bezstronność i sprowokować konflikt interesów.
 Zasada 4.a: Informacje otrzymane w sytuacji relacji klinicznej lub konsultacji oraz w przypadku analizy danych dotyczących dzieci, studentów, pracowników lub innych osób są omawiane tylko w celach zawodowych i wyłącznie z osobami upoważnionymi do zajmowania się daną sprawą. (...)
 Kodeks Etyczno-Zawodowy Psychologa  [Polskie Towarzystwo Psychologiczne] 21. Psychologa obowiązuje przestrzeganie tajemnicy zawodowej. Ujawnienie wiadomości objętych tajemnicą zawodową może nastąpić jedynie wtedy, gdy poważnie zagrożone jest bezpieczeństwo klienta lub innych osób. (...).
 22. Wnikanie w intymne, osobiste sprawy klienta dopuszczalne jest jedynie w takim zakresie, jaki wynika z celów pomocy psychologicznej.
 
 Jakie są potencjalne rozwiązania tego problemu?

 1. Terapeuta bez podawania powodów, poruszy z pacjentem temat moralności i uczciwego postępowania w obszarze zawodowym, będzie starał się z nim w jakiś sposób go z nim omówić. Klient może zareagować pozytywnie bądź negatywnie, jest to sytuacja trudna do przewidzenia (jednakże ludzie uznają siebie samych za postępujących raczej moralnie, więc jakikolwiek zarzut w tym zakresie może od razu „zablokować” klienta i spowodować, że zacznie się on bronić). Terapeuta może pozostać z poczuciem wykorzystania swojej pozycji dla celów prywatnych, nie ma także pewności, że to rozwiązanie odniesie zamierzony skutek i klient nie zatai przed firmą X niektórych informacji.

 2. Terapeuta przyzna otwarcie klientowi, że firma X, z którą firma Z ma zawrzeć umowę, jest zakładem, w którym pracuje jego małżonek. Wina i odpowiedzialność tej sytuacji będzie w ten sposób w dużej mierze przerzucona na klienta. Jest to sytuacja wykorzystania przez psychologa swojej pozycji w relacji z klientem oraz naruszenia kontraktu terapii, ponieważ ów obszar nie stanowi głównego wątku terapii.

 3. Terapeuta podpowie małżonkowi, bez ujawniania szczegółów dotyczących posiadanych informacji, aby ten uważniej przyjrzał się ofercie składanej firmie, w której pracuje, przez firmę Z. W ten sposób psycholog nie wyjawi wprost tajemnicy zawodowej, jednakże naruszy ją pośrednio. Takie działanie może w konsekwencji wpłynąć na dalsze losy zarówno współmałżonka, jak i klienta, oraz firm, w których obydwaj pracują.

 4. Terapeuta wyjawi swojemu współmałżonkowi wprost informacje, o których dowiedział się od klienta. Taka sytuacja może prowadzić do wielu różnych skutków- począwszy od utraty pracy przez klienta (firma Z nie podpisze umowy, za którą klient był odpowiedzialny), po uzyskanie awansu przez współmałżonka (jako osoby, która przekonała dyrekcję do niepodejmowania współpracy z firmą Z). Będzie to także sytuacja bezpośredniego naruszenia tajemnicy zawodowej przez psychologa.

 Zapraszam do dyskusji,
 Anna Majer

Dylemat własny: "Chłopcy z internatu"

Opis dylematu:

Jesteś psychologiem w internacie z trudną młodzieżą w wieku od 12 lat do 18. W ostatnim czasie zaczęły krążyć plotki o tym, że dwójka chłopców (13 i 17 lat), mieszkających obecnie w jednym pokoju dziwnie się zachowuje. Inne dzieci naśmiewają się z nich, że są „parą”. Zgłębiając temat, od innych dzieci dowiadujesz się, że starszy z chłopców już wcześniej sprawiał problemy i naruszał granice innych osób. Sugerują również, że niewykluczone, iż między chłopcami dochodzi do kontaktów na tle seksualnym, których inicjatorem jest starszy z chłopców. Nie masz na to żadnych dowodów. Prosisz na rozmowę młodszego chłopca, który zaprzecza plotkom, mówi, że wszystko jest w porządku, ale przy tym jest poddenerwowany, drży mu głos, unika kontaktu wzrokowego, macha nerwowo nogą. W przyszłym tygodniu jeden z innych wychowanków opuszcza ośrodek, a miejsce w jego pokoju będzie wolne. Dyrektor prosi Cię, żebyś jak najszybciej podjął decyzję, czy go przenieść na miejsce odchodzącego chłopca.

 

Na czym polega dylemat?
Przenosząc chłopca potwierdzisz w oczach innych winę jego współlokatora i co za tym idzie plotki (wtórna wiktymizacja chłopca). Nie przenosząc jesteś obojętna na docierające sygnały wykorzystania.

 

Kontekst kodeksowo-prawny
Kodeks Etyczno - Zawodowy Psychologa

26. Gdy w swoich czynnościach zawodowych psycholog zostanie uwikłany w konflikt interesów, zarówno między osobami, jak między osobami i instytucją, postępuje tak, aby nie spowodować szkody dla którejkolwiek z zainteresowanych stron. Jeśli w grę wchodzi konflikt między interesami osoby i instytucji, psycholog zachowuje bezstronność.

Komentarz: konflikt interesów polega tu na tym, że psycholog powinien być lojalny i działać na rzecz dobra jednego i drugiego wychowanka ale także instytucji. Dyrekcja wymaga od niego podjęcia decyzji, ale nie ma on wystarczającej wiedzy, żeby ze stuprocentową pewnością wskazać tę decyzję. Jednocześnie każda z podjętych decyzji potencjalnie niesie za sobą negatywne aspekty mogące dotknąć każdego z wychowanków i przysporzyć im cierpienia.

 

Kontekst sytuacyjno-społeczno-kulturowy:
Internat stanowi pewna zamknięta społeczność dzieci i młodzieży w różnych okresach dorastania a co za tym idzie rozwoju seksualnego. Wychowawcy oraz psychologowie zatrudnieni w takiej placówce mają za zadanie chronić swoich wychowanków, zapewnić im warunki do prawidłowego rozwoju. Z racji natury takich miejsc, wychowankowie spędzają tam mnóstwo czasu, dlatego to właśnie tam uczą się przestrzegania norm społecznych, moralnych, czy nawet prawnych. Tożsamość tak młodych osób nie jest jeszcze do końca ukształtowana, co powoduje, że łatwo mogą podlegać wpływom środowiska i rówieśników, nie mieć wykształconych sposobów radzenia sobie w sytuacjach trudnych. Dlatego tak ważna jest rola wychowawców i psychologów, którzy muszą podejmować kroki w celu ochrony swoich podopiecznych. Pewne formy zachowań seksualnych mogą mieścić się w normie, ale nie w sytuacji, gdy jakaś osoba cierpi i nie wyraża świadomej zgody, co jest podejrzewane w powyższym przykładzie.

 

Możliwe rozwiązania dylematu i ich potencjalne konsekwencje.

1. Psycholog podejmuje decyzję o przeniesieniu chłopca. Konsekwencją może być nasilenie plotek i wtórna wiktymizacja młodszego wychowanka, a zaburzone funkcjonowanie starszego wychowanka.

2. Psycholog decyduje się, żeby chłopiec został w swoim dotychczasowym pokoju. Konsekwencją może być cierpienie chłopca z powodu plotek i narażenie na doznanie krzywdy ze strony starszego wychowanka.

3. Psycholog próbuje dowiedzieć się z innych źródeł (np. inni pracownicy internatu) czy plotki mają potwierdzenie w rzeczywistości i na podstawie uzyskanych informacji podejmuje decyzję. Konsekwencją może być nielojalność wobec młodszego wychowanka i tym samym pogorszenie jego stanu psychicznego.

 

Czyje dobro może być zagrożone?

Dobro młodszego wychowanka: w sytuacji gdy psycholog zadecyduje o nieprzenoszeniu chłopca do innego pokoju, istnieje ryzyko, że może cierpieć w powodu utrzymujących się plotek. Ponadto, jeśli w jakimś stopniu potwierdziłyby się (chociażby takim, że chłopiec jest poniżany przez starszego wychowanka) te plotki, to chłopiec dalej by cierpiał. Problem mógłby się pogłębiać. Jeżeli chłopiec zostałby przeniesiony do innego pokoju, mogłoby to być potwierdzeniem wcześniejszych plotek i powodowałoby dalsze dokuczanie chłopcu, być może silniejsze. Mogłoby dojść do wtórnej wiktymizacji.
Dobro starszego wychowanka: Jeżeli jego młodszy współlokator zostałby przeniesiony, chłopak mógłby być postrzegany (nie wiadomo czy słusznie) jako sprawca przemocy, a to z kolei mogłoby psuć jego relacje i funkcjonowanie w ośrodku. Jeżeli współlokator nie zmieniłby pokoju, to w ośrodku plotki dalej byłyby obecne, co mogłoby źle wpłynąć na chłopaka np. jako zachęta, chęć udowodnienia, że może być sprawcą przemocy bądź wycofanie i izolację społeczną przez wstyd, że jest specyficznie postrzegany.
Dobro psychologa: Każda z decyzji, którą może podjąć psycholog będzie wiązała się z określonymi konsekwencjami dla chłopców, jego samego, a także, może spotkać się z niezadowoleniem ze strony pracodawcy. Ponadto sytuacja, w której to psycholog zostaje zobligowany do podjęcia tak kluczowej decyzji w sprawie, zostaje obarczony odpowiedzialnością za dalszy przebieg wydarzeń. W sytuacji, w której psycholog pozostawi chłopca w pokoju, a dojdzie do wykorzystania, to psycholog zostanie oskarżony o niedopełnienie swoich obowiązków i ignorowanie docierających sygnałów. W przypadku, gdy zadecyduje o przeniesieniu chłopca, spowoduje narastające plotki, skierowanie agresji młodzieży w stronę starszego chłopca, może dojść do sytuacji, w której młodzież będzie sama chciała wymierzyć sprawiedliwość i zacznie mścić się na chłopcu, powodując u niego szkody psychiczne lub fizyczne. Za taki obrót spraw również może zostać obwiniony psycholog, jako osoba wykształcona i mająca dbać o dobro wychowanków. Ponadto, wymaganie podjęcia tak ważnej decyzji, w tak krótkim czasie, może wiązać się w konsekwencji z nasilonym stresem doświadczanym u psychologa.

 

Zachęcam do dyskusji
Katarzyna Jakubowska

Dylemat własny: ''Sąsiadka''

Opis dylematu

Jesteś psychologiem i psychoterapeutą pracującym w nurcie psychoterapii Gestalt. Od 4 lat uczęszcza do Ciebie na terapię 35 letnia kobieta, borykająca się według ciebie z problemem napadów lękowych i zaburzenia osobowości borderline. Kobieta twierdzi, że uczęszczała na terapię już do wielu psychoterapeutów ale u żadnego nie uzyskała satysfakcjonującej jej pomocy i ty jesteś jedynym i ostatnim terapeutą u którego chce ona szukać pomocy. Jest to jej ostatnia próba podjęcia terapii. Zawarliście kontrakt terapeutyczny, zaufanie klientki do ciebie wzrastało stopniowo, powoli ale ostatecznie zawierzyła tobie w kwestii terapii i pracy nad sobą i od kilku miesięcy obserwujesz znaczną poprawę u klientki, która oboje was bardzo cieszy. Klientka cztery miesiące temu związała się z mężczyzną, jest to dla niej bardzo ważna relacja, i wydaje się, w świetle zmian jakie w niej nastąpiły, że związek ten może być trwały. Kobieta myśli o małżeństwie i dzieciach i twierdzi, że jej partner deklaruje podobnie.

Jednocześnie, dwa tygodnie temu, spostrzegasz wspomnianą klientkę w ogrodzie przy domu twojego kuzyna, graniczącym z twoim ogrodem. Klientka okazuje się być wybranką serca twojego kuzyna, który jest jednocześnie twoim sąsiadem i zamierza wprowadzić się do jego domu. Jesteś zaskoczony, z kuzynem masz dobre relacje, lubicie się, widujecie się codziennie przez sąsiadujące ogrody, widujecie się na uroczystościach rodzinnych, kuzyn jest częstym gościem w twoim domu, a ty w jego. Wspomniał tobie jakiś czas temu, że poznał kogoś ważnego ale nie połączyłeś obu zdarzeń. Rozmawiasz o przyszłym sąsiedztwie podczas sesji terapeutycznej z klientką, która wydaje się być uradowana sąsiedztwem i mówi, że ma nadzieję bycia twoją sąsiadką do końca życia i cieszy się, że od teraz będziecie jedną rodziną. Klientka mówi, że chce zamieszkać z przyszłym mężem w jego domu, tego samego chce on. Klientka nie ma aktualnie innego lokum, a sprzedaż domu jej partnera i wyprowadzka w inne miejsce nie wchodzi w rachubę, bo mężczyzna jest sprzedaży domu kategorycznie przeciwny. W takich okolicznościach, aby móc kontynuować terapię pacjentki przez myśl przechodzi ci nawet sprzedaż własnego domu ale odrzucasz zdecydowanie ten pomysł, lubisz dom w którym mieszkasz i nie chcesz się z niego wyprowadzać, a i twoja żona nie wyraża na sprzedaż zgody. Dom jest jednak ważniejszy niż prowadzenie terapii z tą właśnie osobą. Ograniczenie kontaktów między tobą, a klientką jako twoją sąsiadką wydaje się być trudne, będziecie mieć wspólnych znajomych - innych sąsiadów, robić zakupy w tych samych miejscach, uzgadniać wspólne sąsiedzkie, gospodarcze sprawy i widywać się najprawdopodobniej codziennie oraz spotykać na uroczystościach rodzinnych. Sama terapia nie zakończy się także zbyt szybko, biorąc pod uwagę dotychczasowe postępy klientki i jej stan psychiczny szacujesz, że potrwa ona jeszcze co najmniej 2-3 lata.

Nie wiesz co dalej robić, czy kontynuować terapię w aktualnych okolicznościach czy też przerwać jej terapię omawiając ten problem z klientką.

Na czym polega dylemat:

Psycholog stoi przed dylematem:

·        czy kontynuować terapię klientki w sytuacji gdy zostanie ona jego sąsiadką i wejdzie do jego rodziny, naruszając w ten sposób kodeksy etyczne, a także naruszając swoją i klientki strefę prywatności poprzez wspólne sąsiedztwo ich obu oraz wprowadzając podwójną rolę w jakiej mieliby od teraz wobec siebie występować. W tej sytuacji naruszone zostałoby prawo do godności, prywatności i intymności klientki

·        czy też przerwać terapię klientki narażając ją w ten sposób na regres w procesie jej zdrowienia i być może zaprzepaszczając na zawsze ten proces w sytuacji gdy klientka nie chce leczyć się u innego terapeuty.

Czyje dobro może być zagrożone?

Klientki: W sytuacji kontynuowania terapii u psychoterapeuty i pozostawania jego sąsiadką i żoną kuzyna oraz pojawienia się ewentualnych sporów i konfliktów sąsiedzkich, klientka występowała będzie na nierównej, zależnej pozycji. W sytuacji kontynuowania terapii klientka może zacząć traktować relację sąsiedzką i rodzinną jako kontynuację terapii. W sytuacji kontynuowania terapii terapeuta może zyskać dostęp do prywatnych obszarów jej życia (poprzez np. jej męża lub obserwację jej życia), których klientka nie chciałaby zdradzać i w ten sposób naruszone zostałoby prawo do godności, prywatności i intymności klientki.

W sytuacji przerwania terapii stan klientki może ulec pogorszeniu, zaprzepaszczone mogą zostać dotychczasowe efekty terapii i być może nigdy nie odzyska ona zdrowia z uwagi na jej decyzję o nie szukaniu innego terapeuty oprócz obecnego

Terapeuty: Wprowadzenie się klientki do domu kuzyna i kontynuowanie terapii może spowodować ograniczenie relacji terapeuty z kuzynem z uwagi na dobro klientki co może być dla niego stratą. Pojawienie się klientki jako sąsiadki i kuzynki może stwarzać dla terapeuty pokusę ingerencji w jej prywatne życie, terapeuta może się zmagać z wewnętrznymi rozterkami dotyczące tego jakie ujawnione mu obszary można omawiać podczas terapii, a jakie pozostają prywatną sprawą klientki. W sytuacji przerwania terapii terapeuta może czuć żal i wyrzuty sumienia, że jej nie pomógł.

Kuzyna - sąsiada: W sytuacji kontynuowania terapii terapeuta może zyskać dostęp do intymnej, dotychczas chronionej strefy jego życia poprzez opowieści klientki o ich wspólnych pożyciu. 

Kontekst kodeksowy /prawny problemu:

Kodeks etyki polskiego towarzystwa psychoterapii Gestalt:

Europejskie Stowarzyszenie terapii Gestalt:

B2.5. Terapeuta Gestalt jest świadomy, że bycie pracownikiem, bliskim przyjacielem, krewnym, sąsiadem czy partnerem klienta jest nie do pogodzenia z relacją terapeutyczną.

(Tu można dodać, że chronione jest w ten sposób prawo do godności, prywatności i intymności klientów)

Kodeks etyczno – zawodowy psychologa Polskiego Towarzystwa Psychologicznego:
26. Gdy w swoich czynnościach zawodowych psycholog zostanie uwikłany w konflikt interesów, zarówno między osobami, jak między osobami i instytucją, postępuje tak, aby nie spowodować szkody dla którejkolwiek z zainteresowanych stron.

Kodeks etyczny terapeuty poznawczo-behawioralnego Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej

10. Psychoterapeuta poznawczy bądź też behawioralny nie może przenosić relacji z pacjentem poza obszar działań psychoterapeutycznych. Z tego też tytułu za niewskazane uznaje się pozostawanie w relacji terapeutycznej z osobami znajomymi

Kodeks Etyczny Psychoterapeuty Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego

4. Terapeucie nie wolno przenosić relacji z osobą leczoną poza obszar terapii.

Potencjalne rozwiązania problemu i ich konsekwencje

1.     Terapeuta kontynuuje relację terapeutyczną z klientką informując ją o zagrożeniach z tym związanymi. Terapeuta informuje kuzyna o tym, że może uzyskać dostęp do intymnych szczegółów jego życia. Terapeuta umawia się z klientką, że wszelkie sprawy związane z sąsiedztwem uzgadniać będzie z kuzynem- przyszłym mężem klientki, a wzajemne wizyty w domach sąsiadów będą od teraz niemożliwe. W efekcie powstaje napięcie w relacji między wszystkimi osobami, pewna sztuczność kontaktów, rezerwa podczas spotkań rodzinnych, klientka poznaje różne fakty z życia terapeuty, postępy klientki w terapii maleją, proces zdrowienia się opóźnia.

2.     Terapeuta informuje klientkę, że w obecnej sytuacji musi zakończyć relację terapeutyczną i próbuje ją bezskutecznie nakłonić do szukania pomocy u innego terapeuty. Klientka odmawia, terapia zostaje zakończona, klientka wprowadza się do domu kuzyna, klientka ma żal do terapeuty, jakość stosunków sąsiedzkich i rodzinnych pogarsza się, u klientki następuje regres.

3.     Terapeuta decyduje się na heroiczną decyzję własnej wyprowadzki do wynajętego mieszkania do czasu zakończenia terapii klientki. Żona terapeuty jest rozgoryczona, terapeuta jest sfrustrowany, klientka zdrowieje, a terapeuta bierze rozwód.

4.     Klientka decyduje się nie wprowadzać do domu przyszłego męża do czasu zakończenia terapii. Przyszły mąż jest sfrustrowany, jakość ich relacji pogarsza się, klientka powoli zdrowieje ale kosztem jest frustracja klientki i jej przyszłego męża związana z koniecznością mieszkania osobno.

Zapraszam do dyskusji

Katarzyna Woźniak

Dylemat wlasny: "Negocjacje"

Szczegółowy opis konkretnej sytuacji (zawodowej). Informacja o stronach (uczestnikach) dylematu. Jakie są ich interesy (czego chcą/oczekują)?

Pracujesz jako terapeutka z klientem, który zgłosił się do Ciebie ze względu na problem z pewnością siebie oraz trudnością w podejmowaniu decyzji, które przyczyniają się do kłopotów w pracy. Przełożony klienta zaprosił go na rozmowę, by zwrócić uwagę na popełnione przez niego błędy i ich konsekwencje. Potencjalna utrata pracy doprowadziła klienta do podjęcia decyzji o rozpoczęciu terapii. W ostatnich dniach klientowi udało się nawiązać kontakt z pewnym poddostawcą.

W wolnym czasie często pomagasz swojemu mężowi w rodzinnym biznesie. Ostatnio firma straciła wielu klientów w związku z czym kluczowym zadaniem Twojego męża jest poszukiwanie nowych kontraktów. Jeśli nie nawiążecie współpracy z dużym podmiotem w najbliższym czasie będziecie zmuszeni sprzedać część spółki. Pewnego wieczoru mąż przychodzi z informacją, że znaleźli potencjalnego klienta i niedługo odbędzie się spotkanie, na którym mają zostać ustalone warunki współpracy. Jest to bardzo duży podmiot i jeśli nawiążecie z nim bliższy kontakt istnieje szansa, że firma uniknie problemów finansowych. Mąż jest bardzo zdenerwowany zbliżającą się rozmową, ponieważ wie, że wyłącznie wynegocjowanie odpowiednio wysokiej marży umożliwi firmie dalsze funkcjonowanie na dotychczasowych warunkach. Ponadto czasu jest coraz mniej a do tej pory nie znaleźliście innych chętnych do współpracy podmiotów. Ze względu na twoją wiedzę, kompetencje, jak również bardzo dobrą znajomość firmy i sytuacji, w jakiej się obecnie znajduje mąż prosi Cię o pomoc w negocjacjach. W dniu spotkania okazuje się, że masz negocjować ze swoim pacjentem. Co robisz? 

Na czym polega dylemat? 

Psycholog w przedstawionej powyżej sytuacji musi wybrać pomiędzy chęcią uzyskania jak największych korzyści dla rodzinnej firmy a pozostaniem lojalnym względem pacjenta (uszanowaniem poufności ich relacji i przekazywanych podczas terapii informacji).

Czyje i jakie dobro będzie zagrożone?

Pacjenta – Pacjent opowiedział o swojej historii w celu uzyskania pomocy i w zaufaniu, jednak w sytuacji negocjacji został usytuowany na słabszej pozycji zarówno ze względu na treść ujawnionych odczuć jak również na fakt, iż negocjować będzie z osobą, przed którą odsłonił swoje słabości.

Psycholog – W wyniku zaistniałej sytuacji może stracić zarówno klienta, jak i znaczną część miesięcznego dochodu rodziny. Zakończenie terapii w taki sposób może doprowadzić do poczucia winy oraz zachwiania obrazu siebie jako profesjonalisty, co w konsekwencji może wpłynąć na dalszą pracę z pozostałymi pacjentami. Istnieje szansa, że ucierpi na tym również reputacja psycholog.

Mąż psycholog – Utrata wsparcia żony podczas negocjacji może skutkować negatywnym dla niego wynikiem negocjacji oraz niepodpisaniem tak bardzo potrzebnego mu kontraktu lub podpisaniem umowy na warunkach, które nie uratują rodzinnej firmy przed kłopotami finansowymi.

Czy istnieje jakiś kontekst kodeksowy/prawny problemu?

Kodeks Etyczno-Zawodowy Psychologa Polskiego Towarzystwa Psychologicznego:

1. „Wykonując czynności zawodowe, psycholog zawsze dąży do tego, żeby kontakt z nim był pomocny dla drugiego człowieka czy grupy osób. Psycholog z racji swojego zawodu poczuwa się do udzielania pomocy psychologicznej w każdych okolicznościach, gdy zachodzi taka potrzeba.”
26.”Psycholog zachowuje wrażliwość etyczną, nie unika rozstrzygania konfliktów moralnych, lecz stara się je dostrzegać, dokładnie rozważa sytuację i podejmuje decyzje kierując się własnym rozeznaniem, w oparciu o naczelne wartości etyczne swojego zawodu. Nawet nie akceptując postępowania osoby, psycholog powinien starać się jej pomóc.”
27. „Gdy w swoich czynnościach zawodowych psycholog zostanie uwikłany w konflikt interesów, zarówno między osobami, jak między osobami i instytucja, postępuje tak, aby nie spowodować szkody dla którejkolwiek z zainteresowanych stron. Jeśli w grę wchodzi konflikt między interesami osoby i instytucji, psycholog zachowuje bezstronność.”

Kodeks Zasad Etycznych Psychoterapeuty
„Preambuła: „Psychoterapeuta korzysta ze swoich umiejętności tylko dla dobra pacjenta. Nie powinien zezwalać na niewłaściwe wykorzystanie swoich umiejętności przez inne osoby czy instytucje.”
Zasada II: Odpowiedzialność:

1. Psychoterapeuta powinien być świadom wpływu na życiowe decyzje podejmowane przez swoich pacjentów w wyniku psychoterapii.
2. Psychoterapeuta powinien unikać takich relacji, które mogą ograniczać jego bezstronność i prowadzić do konfliktu interesów.”
   Zasady szczegółowe:
   2. Konflikt interesów
   W przypadku konfliktu interesów własnych lub instytucji zatrudniającej psychoterapeutę, a dobrem pacjenta, obowiązuje zasada "dobro pacjenta jest najwyższym prawem".”
    
   Jakie są możliwe rozwiązania tego problemu? 
   1.    Psycholog wykorzysta informacje uzyskane podczas sesji terapeutycznych oraz swoją wiedzę profesjonalną, aby zmaksymalizować szanse na podpisanie najbardziej korzystnego kontraktu i zapewnienie stałego dochodu rodzinie.
   2.    Psycholog będzie próbowała nie korzystać z informacji udzielonych jej przez klienta i rzeczowo przeprowadzić negocjacje, tak by uzyskać korzystny kontrakt i jednocześnie zminimalizować stratę pacjenta.  
   3.    Psycholog chcąc uniknąć konfliktu interesów zrezygnuje z podjęcia się negocjacji kontraktu.
    
   Co należy wziąć pod uwagę, podejmując decyzję?
   Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę dobro wszystkich zaangażowanych stron, ich obowiązki i prawa, tak by działać zgodnie z obowiązującym prawem, ale również sumieniem. Podjęta decyzja powinna maksymalizować korzyści wszystkich stron a przynajmniej minimalizować zagrożenie dobra (zarówno pacjenta, psycholog, jak i męża psycholog).  

Jakie są konsekwencje każdego z wyżej wymienionych potencjalnych rozwiązań?
 

• Ad.1 Dążenie do zmaksymalizowania własnych korzyści kosztem pacjenta jest zachowaniem nieetycznym, jednak pozwoli ustabilizować sytuację finansową psycholog.
• Ad.2 Bardzo trudno będzie podczas negocjacji oddzielić informacje, jakie psycholog będzie mogła wykorzystać od tych poufnych, których zwerbalizowanie może stanowić zagrożenie dobra pacjenta. W zaistniałej sytuacji próba doprowadzenia do uzyskania jakiejkolwiek korzyści przez obie strony jest niemożliwa. Można jedynie zminimalizować straty, co nie zmieni sytuacji żadnej ze stron.
• Ad.3 Psycholog nie dopuści do zaistnienia konfliktu interesów, co z etycznego punktu widzenia będzie właściwym zachowaniem, ale jeżeli nie dojdzie do podpisania korzystnego kontraktu sytuacja finansowa psycholog i jej rodziny może się pogorszyć natomiast klient wróci do firmy nie odnosząc pożądanego sukcesu.

Możliwość kontynuacji profesjonalnej terapii każdej z wyżej wymienionych sytuacji jest wątpliwa.


Serdecznie zapraszam do dyskusji! 
Natalia Skrzypczak

Dylemat własny: "Hazardzista"

Opis dylematu                          

 

Jesteś psychoterapeutą, a prywatnie od lat szkolnych przyjaźnisz się z Moniką. Monika pracuje na stanowisku kierowniczym w dużej korporacji. W związku ze swoją pracą bardzo często wyjeżdża na zagraniczne delegacje, co było głównym powodem rozpadu jej dotychczasowych związków. Około pół roku temu zwierzyła się tobie, że poznała wspaniałego mężczyznę i się zakochała. Monika z radością mówi: „ To pierwszy mężczyzna, któremu nie przeszkadza moja praca i liczne wyjazdy. Nawet zaproponował, że może zaopiekować się moim domem, podczas mojej nieobecności.” Już wielokrotnie miałaś poznać tego niezwykłego mężczyznę, ale zawsze coś wypadało i do spotkania nie doszło. Monika wróciła z kolejnej delegacji i umówiłyście się na kawę. Na spotkaniu tym wręcza tobie zaproszenia na przyjęcie zaręczynowe. Cieszysz się szczęściem swojej przyjaciółki, ale jednocześnie jesteś bardzo zaskoczona tym pośpiechem. Oczywiście idziesz na przyjęcie. Podchodzisz do przyjaciółki, aby się przywitać i w tym momencie w twoim kierunku odwraca się stojący przy niej mężczyzna. I nie możesz uwierzyć ów nadzwyczajny mężczyzna to 40-letni Michał, którego terapię prowadzisz od roku.

Mężczyzna od 15 lat jest uzależniony od gier hazardowych. Przez te lata żona wspierała go, spłacała jego długi. Ostatnie 5 lat długi zaczęły znacznie przekraczać możliwości finansowe rodziny, żona zaczęła szukać pomocy, bo chciała ratować małżeństwo dla dobra dzieci.  Ostatecznie mężczyzna na leczenie został skierowany przymusowo (wyrok sądu).

Pacjent nie widzi problemu w tym, że gra. Twierdzi: „każdy ma przecież jakieś hobby”. Pacjent przychodzi regularnie na sesje, ale nie angażuje się. Kiedy wydaje się, że zaczyna współpracować, znowu powraca do grania. Pacjent stracił kolejną pracę (zwolnienie dyscyplinarne za kradzież mienia firmy), żona wyrzuciła go z domu (nie mają rozwodu, ale nie mieszkają razem i mają ustanowioną rozdzielność majątkową). Pacjent ma też sądowy zakaz zbliżania się do żony i dzieci.  Obecnie pacjent mieszka u swojej mamy i szuka pracy.

 

 Na czym polega dylemat?

 

Jest to typowy konflikt interesów (zobowiązań wobec pacjenta i przyjaciółki), a jako dylemat wtórny pojawia się złamanie tajemnicy zawodowej.

Czy możesz w czasie sesji przedstawić pacjentowi wprost swoją trudną sytuację?

Czy możesz zakazać pacjentowi kontaktów z Moniką? Czy możesz go zmusić, aby przyznał się partnerce, że: jest w terapii? jest hazardzistą? ma już żonę i dzieci?  nie pracuje?

Jako psychoterapeuta obowiązuje cię zachowanie tajemnicy zawodowej, nie możesz więc ujawnić przyjaciółce, że jej nowy partner (narzeczony) jest twoim pacjentem oraz innych informacji, które posiadasz na jego temat. Jednocześnie lojalność wobec przyjaciółki powoduje, że chcesz ją ochronić przed nieuczciwym mężczyzną. Chronić przed mężczyzną który nie  jest wobec niej szczery. Czy jak nie powiesz przyjaciółce wprost co wiesz o Michale, ale tylko zasugerujesz, że on nie jest szczery wobec niej, to złamiesz tajemnicę zawodową?

Czyje dobro może być zagrożone, które powinno być chronione?

PACJENTA – obniżenie poczucia własnej wartości (popełniałem błędy i jestem uzależniony, więc niczego dobrego nie można się po mnie spodziewać).

NOWEJ PARTNERCE PACJENTA (PRZYJACIÓŁI TERAPEUTY) – poczucie bezpieczeństwa oraz zaufania do ludzi (brak szczerości zarówno ze strony partnera, jak i wieloletniej przyjaciółki)

PSYCHOTERAPEUTY – poczucia uczciwości wobec pacjenta (jeśli powie lub zasugeruje przyjaciółce jego nieuczciwość) i wobec przyjaciółki (jeśli jej nie powie tego co wie o jej partnerze).

 

Kontekst kodeksowy problemu

Kodeks Etyczny Psychoterapeuty

  DEKLARACJA ZASAD ETYKI PSYCHOTERAPEUTY

PREAMBUŁA:

 • Podstawowym celem działań psychoterapeuty jest realizowanie dobra klienta określonego w kontrakcie.

Komentarz: Czyli w każdej sytuacji dobro klienta jest nadrzędne nad dobrem innych ludzi?

Kodeks etyczny PSPiTPP

  Zasady ogólne

Naczelną zasadą, jaką powinien kierować się psychoterapeuta podczas każdego kontaktu z klientem jest dobro klienta.

Komentarz: j.w.

 

 Kodeks Etyczno-Zawodowy Psychologa

Część: Psycholog jako praktyk

26. Gdy w swoich czynnościach zawodowych psycholog zostanie uwikłany w konflikt interesów, zarówno między osobami, jak między osobami i instytucja, postępuje tak, aby nie spowodować szkody dla którejkolwiek z zainteresowanych stron. Jeśli w grę wchodzi konflikt między interesami osoby i instytucji, psycholog zachowuje bezstronność

  Komentarz: Czy w każdej sytuacji jest takie rozwiązanie, aby nie spowodować szkody dla którejkolwiek z zainteresowanych stron? A jeśli nie to czyje dobro ma wybrać psycholog/psychoterapeuta?

Kodeks Etyczno-Zawodowy Psychologa

Część: Psycholog jako praktyk

21. Psychologa obowiązuje przestrzeganie tajemnicy zawodowej. Ujawnienie wiadomości objętych tajemnicą zawodową może nastąpić jedynie wtedy, gdy poważnie zagrożone jest bezpieczeństwo klienta lub innych osób.

  Komentarz: Nie ma przesłanek do ujawnienia tajemnicy zawodowej, brak zagrożenia życia lub zdrowia klienta i/lub innych osób.

 

Kodeks etyczny PSPiTPP

§3 Tajemnica zawodowa

1.Psychoterapeuta nie ma prawa bez zgody klienta ujawnić samego faktu, że pozostaje on w psychoterapii, ani udzielać informacji uzyskanych w trakcie psychoterapii osobom trzecim z wyjątkiem superwizji zachowując anonimowość klienta, jeśli to możliwe.

  Komentarz: Kodeks PSPiTPP uznaje to za istotne, inne kodeksy nie przywiązują do tego wagi. Jeśli terapeuta postępuję zgodnie z innym kodeksem, to może ewentualnie bez zgody klienta ujawnić jedynie fakt, że jest ktoś w terapii? (Nie podając żadnej innej informacji).

 

Możliwe rozwiązania dylematu i ich konsekwencje

 

1. Psychoterapeuta przyjmuje, że nie wolno mu naruszyć zasady tajemnicy zawodowej i nie podejmuje żadnych kroków.

 

KONSEKWENCJE

  Dobro twojej przyjaciółki nadal może być zagrożone. Sytuacja pacjenta pozornie może się polepszyć, bo pozyska środki finansowe, ale to może prowadzić do pogłębienia uzależnienie. Czyli w perspektywie czasu dobro pacjenta też ulegnie pogorszeniu. Psychoterapeuta co prawda postąpi zgodnie z kodeksem etyki zawodowej, ale czy moralnie wobec przyjaciółki?

 

2.  Psychoterapeuta nie ujawniając faktu terapii Michała, w rozmowach z przyjaciółką poddaje pod wątpliwość jego uczciwość i sugeruje przyjaciółce ostrożność, a nawet zakończenie znajomości z nim.

 

KONSEKWENCJE

  Nadal może być zagrożone dobro zarówno pacjenta, jak i twojej przyjaciółki. Pacjent oskarży psychoterapeutę o nie zachowanie tajemnicy zawodowej. Przyjaciółka w zależności jaką podejmie decyzje: zostanie z Michałem i zostanie przez niego wykorzystana lub odejdzie od Michała i będzie do końca życia zastanawiać się czy to nie był ten jedyny. Psychoterapeuta przez oskarżenia pacjenta straci reputację. Może też stracić przyjaciółkę.

 

3. Rozmowa z pacjentem na temat jego uczciwości i zamiarów wobec nowej partnerki. Nazwanie wprost  tego co robi pacjent. Rozmowa taka może stać się ważnym etapem terapii, gdyż jeśli faktycznie pacjentowi zależy na nowej partnerce (nie chce jej oszukać i wykorzystać) to może być bodźcem do zmiany podejścia pacjenta do terapii, co przyniesie pożądane skutki leczenia. Szczerość wobec nowej partnerki, może skutkować otrzymanie od niej dodatkowego wsparcie w terapii.

KONSEKWENCJE

  Wydaje się, iż przy tym rozwiązaniu niczyje dobro nie jest zagrożone, a wręcz przeciwnie wszyscy mogą zyskać. Istnieje prawdopodobieństwo, że terapia, przy zaangażowaniu pacjenta, będzie skuteczna i choć już zawsze będzie hazardzistą, to jednak przestanie grać. Pacjent i jego nowa partnerka stworzą szczęśliwy, partnerski związek i będą się wzajemnie wspierać. Psychoterapeuta znajdzie się w kolejnej trudnej sytuacji, relacja profesjonalna z pacjentem przejdzie w relacje pozaprofesjonalne (były pacjent jako mąż przyjaciółki).

 

Zapraszam do dyskusji,

Anna Ginter